مرکز بهداشت شمال غرب یک

گاهی یک لیوان آب آلوده، یک غذای ناسالم یا دستی که به‌درستی شسته نشده است، می‌تواند آغازگر زنجیره‌ای باشد که سلامت انسان را در مدت کوتاهی تهدید کند. بیماری وبا اگرچه بیماری شناخته‌شده‌ای است، اما همچنان به دلیل سرعت انتقال و عوارض ناشی از کم‌آبی بدن، نیازمند توجه و پیشگیری جدی است. در همین راستا، وبینار آموزشی «پیشگیری، کنترل و درمان بیماری وبا (التور)» ویژه مراقبین سلامت مدارس منطقه پنج و بیست و دو برگزار شد.

از یک بیماری قدیمی تا یک تهدید همچنان جدی

طاهره آقاجانی کارشناس مسئول بیماری های واگیر مرکز بهداشت شمال غرب یک در ابتدای این آموزش، وبا را یک بیماری عفونی و واگیردار معرفی کرد که عامل آن ویبریو کلرا است و از طریق آب و غذای آلوده منتقل می‌شود. وی با اشاره به سابقه بیماری و همه‌گیری‌های آن، توضیح داد که وبا در طول تاریخ بارها موجب بروز اپیدمی‌های گسترده شده و به دلیل قابلیت انتقال بالا، همچنان از بیماری‌های مورد توجه نظام سلامت به شمار می‌رود.

وی افزود: شدت بیماری در همه افراد یکسان نیست و ممکن است برخی مبتلایان علائم خفیف یا حتی بدون علامت داشته باشند، اما در موارد شدید، اسهال آبکی می‌تواند به سرعت موجب از دست رفتن آب و املاح بدن و در صورت تأخیر در جبران مایعات، خطر جدی برای بیمار ایجاد کند.

وقتی آب و غذا، مسیر انتقال بیماری می‌شوند

طاهره آقاجانی، یکی از مهم‌ترین محورهای آموزش را شناخت راه‌های انتقال بیماری دانست و گفت: آب آلوده به مدفوع، غذای آلوده و دست‌های آلوده، از مسیرهای مهم انتقال وبا هستند.

وی با اشاره به نقش مواد غذایی، سبزیجات و برخی خوراکی‌ها در انتقال بیماری افزود: شست‌وشوی مواد غذایی با آب سالم، رعایت اصول بهداشتی در تهیه و توزیع غذا و توجه به سلامت آب آشامیدنی، از اقدامات مهم برای جلوگیری از انتقال بیماری است.

طاهره آقاجانی در ادامه، چهار حلقه مهم در انتقال بیماری را در قالب آب، غذا، دست‌ها و مدفوع مورد توجه قرار داد و بر اهمیت قطع هر یک از این مسیرها تأکید کرد.

نشانه‌هایی که نباید از کنارشان ساده گذشت

طاهره آقاجانی درباره علائم بیماری نیز توضیح داد که اسهال آبکی شدید و حجم زیاد دفع از مهم‌ترین نشانه‌های وباست و در برخی موارد، استفراغ، تشنگی شدید و گرفتگی عضلات نیز دیده می‌شود. وی با تأکید بر اهمیت تشخیص به‌موقع گفت که بیمار مبتلا به اسهال شدید آبکی باید هرچه سریع‌تر برای دریافت مراقبت و جبران آب و املاح از دست‌رفته به مراکز بهداشتی و درمانی مراجعه کند.

وی افزود: مهم‌ترین خطر در موارد شدید وبا، کم‌آبی بدن است و جبران سریع مایعات و املاح می‌تواند در جلوگیری از عوارض بیماری نقش مهمی داشته باشد.

پیشگیری، از دست‌های ما شروع می‌شود

در بخش دیگری از این آموزش،طاهره آقاجانی بر اهمیت رعایت بهداشت فردی و محیطی تأکید کرد و شست‌وشوی دست‌ها با آب و صابون را یکی از ساده‌ترین و مؤثرترین اقدامات پیشگیرانه دانست.

وی افود: شست‌وشوی دست‌ها باید پس از استفاده از سرویس بهداشتی، پیش از تهیه و مصرف غذا، پس از تماس با مواد غذایی خام و شسته‌نشده و در موقعیت‌هایی که احتمال آلودگی دست وجود دارد، جدی گرفته شود.

طاهره آقاجانی همچنین سالم بودن آب آشامیدنی، دفع بهداشتی فاضلاب و مدفوع، رعایت بهداشت مواد غذایی، کنترل پسماند و توجه به بهداشت اماکن عمومی و مراکز تهیه و توزیع مواد غذایی را از دیگر پایه‌های پیشگیری از وبا برشمرد.

مدرسه؛ نقطه شروع یک آموزش اثرگذار

مخاطبان این آموزش، مراقبین سلامت مدارس منطقه پنج و بیست و دو بودند؛ گروهی که می‌توانند نقش مهمی در انتقال آموزش‌های بهداشتی به دانش‌آموزان و خانواده‌ها داشته باشند.

طاهره آقاجانی در جریان این آموزش، علاوه بر بیان نکات علمی، بر موضوعاتی مانند آب سالم، شست‌وشوی صحیح دست‌ها، بهداشت مواد غذایی، شست‌وشوی مناسب سبزیجات و رعایت نکات بهداشتی هنگام سفر تأکید کرد؛ موضوعاتی که می‌توانند از مدرسه به خانه و از خانه به جامعه منتقل شوند.

وی در پایان، توجه به آموزش و پیشگیری را بخش مهمی از مقابله با وبا دانست؛ چرا که پیشگیری از بیماری تنها به درمان بیمار محدود نمی‌شود، بلکه از همان جایی آغاز می‌شود که آب سالم مصرف می‌کنیم، غذای سالم انتخاب می‌کنیم و دست‌هایمان را درست می‌شوییم.