مرکز بهداشت شمال غرب یک

به گزارش روابط عمومی مرکز بهداشت شمال غرب یک:

نظـام سـلامت کارآمـد، نظامـی اسـت کـه بتوانـد سـاختار و شـرایط ارائـه خدمـت در درون سـازمان را بـا تغییـرات موجـود در محیـط هماهنـگ سـازد و خدمتـی بـا کیفیـت مطلـوب را در نزدیکتریـن محـل بـه زندگـی و کار مـردم، بـا هزینـه ای مناسـب و قابـل پرداخـت توسـط آنهـا ارائـه نمایـد. جامعـۀ آرمانـی ترسـیم شـده در سـند چشـم انداز سـال ۱۴۰۴، جامعـه ای اسـت کـه بایـد از حدا کثـر سـلامت برخـوردار باشـد.طبـق ایـن سـند، نظـام سـلامت جمهـوری اسـلامی ایـران، نظامـی اسـت مسـئول و پاسـخگو کــه وظیفــه دارد ضمــن فراهــم آوردن زمینــۀ دســتیابی بــه بالاتریــن ســطح امیــد بــه زندگــی همــراه بــا کیفیــت بـرای آحـاد مـردم، اعتمـاد کامـل آنـان را جلـب نمایـد و بـا کسـب حمایـت همـۀ سـازمانها و نهادهـا، رویکـرد سـلامت را در تمامـی سیاسـت ها اجرایـی سـازد. ایـن نظـام بـا اولویـت دادن بـه ارتقـای سـلامت و پیشـگیری، بــه بهره منــدی مــردم از مراقبتهــای موثــر ســلامت جســمی و روانــی، توجــه بــه ســلامت اجتماعــی و حرکــت در مســیر ســلامت معنــوی بــر اســاس آموزه هــای دینــی اهتمــام دارد. در چنیــن نظامــی، عدالــت همه جانبــه(در تأمیـن، توزیـع منابـع و تحقـق سـلامت) بـا رعایـت کامـل اصـول و اخـلاق حرفـه ای، اصـل نخسـت اسـت و در آن تمامــی افــراد بــر مبنــای نیازشــان از مراقبتهــای ســلامت بهره منــد خواهنــد شــد و براســاس تــوان پرداخــت خــود، در تأمیــن مالــی خدمــات، مشــارکت خواهنــد داشــت.

 برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع یعنی خدمات طبق بسته های خدمتی به تفکیک گروه های سنی جمعیت مشخص برای دریافت بسته های خدمتی مشخص، با یک فرآیند، کیفیت و سرانه مشخص است. یعنی یک فرد در روستا یا شهر تحت نظر سطح یک باید باشد و اگر زمانی بیمار شد و نیاز به خدمات بیشتر تشخیصی، درمانی و بستری داشت به سطح 2 و یا 3 ارجاع شود و پزشک و مراقب اول، تمام بازخوردها را داشته باشند که چه دارو و آزمایشی برای این فرد تجویز شده و چه خدماتی در بخش بستری دریافت کرده و چگونه باید پیگیری شود. برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع  توسط پزشک و تیم سلامت انجام می شود .مراقب سلامت وضعیت موجود را بررسی کرده و آموزشهای لازم را ارائه نموده ودر صورت نیاز بر اساس دستورالعمل های مربوطه مراجعه کننده را به پزشک سطح یک ارجاع می دهد و خدمات به تفکیک گروه های سنی به صورت رایگان ارائه می شودو خدمات پزشک در صورت نیاز به صورت رایگان و بخشی از آن با تعرفه دولتی ارائه می شود. هر فرد برای دریافت خدمات سلامت به یک پزشک خانواده مراجعه نموده و پزشک در جریان سوابق بیماری فرد قرار گرفته و در پرونده الکترونیک ثبت نموده و وضعیت جسمانی فرد مورد بررسی قرارمی گیرد و با هر بار مراجعه نیاز به شرح حال مجدد و تکرار آزمایش ندارد و احتمال تجویز داروی تکراری، مصرف همزمان چند دارو توسط چند پزشک کاهش پیدا می کند و این امر موجب کاهش هزینه های درمان می شود و این ویژگی برنامه باعث احساس ارتباط بیشتر بین پزشک و بیمار شده و رضایت بیشتری در بردارد. 

تاریخچه نظام ارجاع و پزشک خانواده

نظام ارجاع و برنامه پزشک خانواده یکی از مهم‌ترین راهبردهای سازمان جهانی بهداشت برای ارتقای عدالت در سلامت، افزایش دسترسی به خدمات و استفاده بهینه از منابع درمانی است. در این نظام، پزشک خانواده به‌عنوان نخستین سطح تماس مردم با نظام سلامت، مسئول ارائه خدمات اولیه، پیشگیری، تشخیص، درمان بیماری‌های شایع و در صورت نیاز، ارجاع بیمار به سطوح تخصصی و فوق‌تخصصی است.

در ایران، برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع از سال ۱۳۸۴ با اجرای طرح بیمه روستایی در مناطق روستایی و شهرهای زیر ۲۰ هزار نفر آغاز شد. تجربه موفق این برنامه، زمینه توسعه آن را به مناطق شهری فراهم کرد و در سال ۱۳۹۱ نسخه شهری برنامه در استان‌های فارس و مازندران به‌صورت پایلوت اجرا شد. با وجود دستاوردهایی همچون افزایش دسترسی به خدمات، کاهش مراجعات غیرضروری به متخصصان و تقویت مراقبت‌های اولیه، اجرای سراسری آن به دلیل چالش‌هایی مانند تأمین منابع مالی، زیرساخت‌های الکترونیک، هماهنگی بیمه‌ها و فرهنگ‌سازی عمومی با کندی همراه بوده است. در سال‌های اخیر نیز استقرار تدریجی و گسترش برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع بار دیگر در اولویت سیاست‌های نظام سلامت و برنامه هفتم توسعه کشور قرار گرفته است.

دکتر الناز گلباری رییس مرکز بهداشت شمال غرب یک در خصوص اجرای برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع گفت:در راستای اجرای کشوری برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع، مرکز بهداشت شمال‌غرب یک دانشگاه علوم پزشکی ایران نیز اجرای این برنامه را در مراکز خدمات جامع سلامت تحت پوشش خود آغاز کرده است. هدف از اجرای این برنامه، استقرار پزشک خانواده به‌عنوان نخستین سطح ارائه خدمات، ساماندهی مسیر ارجاع بیماران به سطوح تخصصی و فوق‌تخصصی، کاهش مراجعات غیرضروری، افزایش دسترسی عادلانه به خدمات سلامت و ارتقای کیفیت مراقبت‌های بهداشتی و درمانی است. این برنامه با همکاری معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی ایران، شبکه‌های بهداشتی و درمانی، سازمان‌های بیمه‌گر و با بهره‌گیری از سامانه‌های الکترونیک سلامت در حال اجراست و گامی مؤثر در تحقق اهداف نظام سلامت و توسعه برنامه ملی پزشک خانواده و نظام ارجاع به شمار می‌رود.

گلباری افزود: چشم‌انداز برنامه سلامت خانواده، تحقق پوشش همگانی سلامت از طریق توسعه برنامه سلامت خانواده (پزشک خانواده و نظام ارجاع) مبتنی بر مراقبت‌های اولیه سلامت است. همچنین اهداف کلان این برنامه شامل ارتقای سطح سلامت جامعه و افزایش امید به زندگی، افزایش دسترسی عادلانه مردم به خدمات سلامت فعال و باکیفیت، کارآمدسازی حمایت اجتماعی و حفاظت مالی از مردم در پرداخت هزینه‌های سلامت، افزایش مسئولیت‌پذیری و پاسخگویی به نیازهای سلامت جامعه، حمایت از سیاست‌های جوانی جمعیت و افزایش فرزندآوری، و بهینه‌سازی مدیریت منابع حوزه سلامت است.

وی با اشاره به اقدامات انجام‌شده در مرکز بهداشت شمال‌غرب یک در راستای اجرای نظام ارجاع، گفت: به‌منظور تقویت هماهنگی بین سطوح ارائه خدمات، جلسات مشترکی با بیمارستان‌های منتخب سطح دو شامل بیمارستان شهدای یافت‌آباد، بیمارستان سردار سلیمانی، بیمارستان محب کوثر و بیمارستان روانپزشکی ایران برگزار شد. بر اساس مصوبات این جلسات، مقرر شد ۳۰ درصد از نوبت‌های خالی بیمارستان‌های طرف قرارداد از طریق سامانه مرکز بهداشت شمال‌غرب یک برای نوبت‌دهی بیماران ارجاعی اختصاص یابد. همچنین با هدف ارتقای دانش و آمادگی تیم سلامت، هفت جلسه آموزشی برای پزشکان سطح یک و مراقبان سلامت مراکز خدمات جامع سلامت برگزار شده از آغاز طرح تعداد 6294 مورد ارجاع صورت گرفته که 1593 نوبت ویزیت از طرف بیمارستان اخذ شده است.

از مهمترین چالش های این برنامه ،هماهنگی بین سازمانی،تکمیل زیرساخت های الکترونیک سلامت،کمبود نیروی انسانی،فرهنگ سازی در میان مردم،همراهی و مشارکت پزشکان متخصص،هماهنگی میان سطوح ارائه خدمت می باشد.