اطلاع رسانی
  • 1405/07/29 - 15:21
  • - تعداد بازدید: 11
  • - تعداد بازدیدکننده: 8
  • زمان مطالعه : 7 دقیقه
مرکز بهداشت شمال غرب یک

تقویت بیماریابی؛محور برنامه کنترل سل

مدیر گروه بیماری‌های واگیر مرکز بهداشت شمال غرب یک تأکید کرد: شناسایی به‌موقع افراد مشکوک به سل، ارجاع سریع برای تشخیص، پیگیری منظم بیماران و بررسی افراد در تماس با آنان، از مهم‌ترین محورهای برنامه مراقبت و کنترل سل در نظام مراقبت بهداشت و درمان است.

380150.mp3 تقویت بیماریابی؛محور برنامه کنترل سل
96866ABC-EE43-4DE4-AF78-E3EB3DB590CC.png

به گزارش خبرنگار روابط عمومی مرکز بهداشت شمال غرب یک:

سل چیست و چرا تشخیص زودهنگام آن اهمیت دارد؟

سل (Tuberculosis یا TB) یک بیماری عفونی است که عامل ایجادکننده آن باکتری مایکوباکتریوم توبرکلوزیس است. این بیماری بیشتر ریه‌ها را درگیر می‌کند، اما ممکن است سایر اندام‌های بدن از جمله غدد لنفاوی، استخوان‌ها، کلیه‌ها و دستگاه عصبی را نیز تحت تأثیر قرار دهد.سل ریوی فعال می‌تواند از طریق هوا منتقل شود؛ به این صورت که فرد مبتلا، هنگام سرفه، عطسه، صحبت‌کردن یا آوازخواندن، ذرات عفونی را وارد هوا می‌کند و افراد دیگر ممکن است با استنشاق این ذرات آلوده شوند. انتقال بیماری معمولاً در فضاهای بسته، کم‌تهویه و در شرایط تماس نزدیک و طولانی‌مدت اهمیت بیشتری دارد. سل از طریق دست‌دادن، استفاده مشترک از ظروف غذا یا تماس معمول با وسایل شخصی بیمار به‌طور معمول منتقل نمی‌شود.از مهم‌ترین علائم سل ریوی می‌توان به سرفه طول‌کشیده، خلط، خلط خونی در برخی بیماران، تب، تعریق شبانه، کاهش وزن بی‌دلیل، کاهش اشتها و ضعف عمومی اشاره کرد. البته علائم بیماری ممکن است در افراد مختلف متفاوت باشد و در برخی بیماران، به‌ویژه در مراحل اولیه، شدت کمتری داشته باشد. بنابراین، افراد دارای علائم مشکوک یا سابقه تماس نزدیک با بیمار مبتلا باید برای ارزیابی و بررسی‌های لازم به مراکز بهداشتی و درمانی مراجعه کنند.

در نظام بهداشت و درمان، کنترل سل تنها بر عهده مراکز درمانی نیست؛ بلکه مراکز خدمات جامع سلامت، پایگاه‌های سلامت و خانه‌های بهداشت نیز در شناسایی افراد مشکوک، ارجاع برای تشخیص، آموزش مردم، بررسی افراد در تماس با بیمار، پیگیری درمان و ثبت و گزارش‌دهی موارد نقش مهمی دارند. اجرای هماهنگ این اقدامات، زمینه تشخیص زودهنگام، کاهش تأخیر در درمان و ارتقای اثربخشی برنامه مراقبت و کنترل سل را فراهم می‌کند.

الهام شکاری، مدیر گروه بیماری‌های واگیر مرکز بهداشت شمال غرب یک، با تأکید بر اهمیت بیماریابی فعال و اجرای دقیق برنامه مراقبت و کنترل سل اظهار کرد: سل همچنان یکی از بیماری‌های عفونی مهم در حوزه سلامت عمومی است که با تشخیص به‌موقع، درمان مناسب و پیگیری مستمر می‌توان از عوارض آن و گسترش بیماری در جامعه پیشگیری کرد.وی با اشاره به نقش اساسی مراکز خدمات جامع سلامت، پایگاه‌های سلامت و خانه‌های بهداشت در شناسایی موارد مشکوک افزود: مراقبت از سل صرفاً به تشخیص و درمان بیمار محدود نمی‌شود؛ بلکه مجموعه‌ای از اقدامات به‌هم‌پیوسته، از شناسایی فرد مشکوک در سطح جامعه تا تکمیل درمان، بررسی اطرافیان و ثبت و گزارش‌دهی صحیح اطلاعات، در کنترل این بیماری نقش دارد.الهام شکاری ادامه داد: سل بیماری عفونی ناشی از باکتری مایکوباکتریوم توبرکلوزیس است که اغلب ریه‌ها را درگیر می‌کند، اما ممکن است سایر اندام‌های بدن را نیز تحت تأثیر قرار دهد. سل ریوی فعال، به‌ویژه در صورت درگیری عفونی راه‌های تنفسی، می‌تواند از طریق هوا به دیگران منتقل شود. به همین دلیل، شناسایی سریع موارد مشکوک و آغاز به‌موقع روند تشخیص و درمان، اهمیت ویژه‌ای دارد.وی با بیان اینکه سرفه طول‌کشیده، خلط، تب، تعریق شبانه، کاهش وزن بی‌دلیل، بی‌اشتهایی و ضعف عمومی از علائم هشداردهنده بیماری هستند، تصریح کرد: وجود این علائم به‌تنهایی به معنای ابتلا به سل نیست؛ اما لازم است افراد دارای علائم مشکوک بدون تأخیر برای ارزیابی و بررسی‌های تشخیصی به مراکز بهداشتی و درمانی مراجعه کنند. همچنین در افراد دارای تماس نزدیک با بیمار مبتلا به سل، به‌ویژه کودکان و افراد دارای عوامل خطر، بررسی هدفمند اهمیت بیشتری دارد.مدیر گروه بیماری‌های واگیر مرکز بهداشت شال غرب یک در ادامه بر ضرورت رعایت محرمانگی اطلاعات بیماران، آموزش صحیح خانواده‌ها، کاهش انگ و تبعیض مرتبط با بیماری و همکاری بین‌بخشی در اجرای برنامه کنترل سل تأکید کرد و گفت: آگاهی مردم از علائم بیماری و اعتماد آنان به نظام سلامت، در کنار عملکرد دقیق کارکنان بهداشتی، می‌تواند به شناسایی زودهنگام بیماران و کاهش انتقال بیماری در جامعه کمک کند.
از بیماریابی فعال تا پیگیری درمان؛ وظایف کاربردی مراکز بهداشتی در برنامه کنترل سل
در ادامه،آناهیتا دبیری، کارشناس واحد بیماری‌های واگیر، با تشریح اقدامات اجرایی برنامه مراقبت و کنترل سل در سطح مراکز بهداشت اظهار کرد:«نقش کارکنان بهداشتی در کنترل سل از نخستین تماس با فرد دارای علائم مشکوک آغاز می‌شود و تا پیگیری روند تشخیص، همکاری در مراقبت بیمار، بررسی افراد در تماس و اطمینان از استمرار درمان ادامه پیدا می‌کند.وی با اشاره به اهمیت بیماریابی فعال افزود: در مراکز خدمات جامع سلامت، کارکنان باید هنگام ارائه خدمات، نسبت به علائم مشکوک به سل هوشیار باشند. شناسایی افراد دارای سرفه طول‌کشیده یا سایر علائم سازگار با بیماری، بررسی سابقه تماس با بیمار مبتلا و توجه به عوامل خطر، زمینه ارجاع به‌موقع برای بررسی‌های تشخیصی را فراهم می‌کند. البته معیارهای دقیق شناسایی و ارجاع باید مطابق آخرین دستورالعمل کشوری و الگوریتم‌های مصوب اجرا شود.آناهیتا دبیری درباره مراحل تشخیص بیماری توضیح داد: پس از شناسایی فرد مشکوک، لازم است ارجاع و انجام بررسی‌های تشخیصی طبق دستورالعمل انجام شود. بررسی نمونه خلط با روش‌های آزمایشگاهی مناسب، از جمله آزمایش‌های مولکولی سریع در مواردی که در الگوریتم تشخیصی پیش‌بینی شده‌اند، می‌تواند در شناسایی عامل بیماری و بررسی برخی انواع مقاومت دارویی نقش داشته باشد. نتیجه غربالگری به‌تنهایی معادل تشخیص قطعی سل نیست و تصمیم‌گیری نهایی باید بر پایه ارزیابی بالینی و نتایج بررسی‌های تشخیصی صورت گیرد.وی ادامه داد: پس از تأیید تشخیص، ثبت کامل اطلاعات بیمار در سامانه‌های مربوطه، گزارش‌دهی در مهلت مقرر، هماهنگی با واحدهای مسئول درمان و پیگیری وضعیت بیمار از وظایف مهم برنامه است. اطلاعات مربوط به شروع درمان، مراجعات، نتایج پیگیری و وضعیت نهایی بیمار باید دقیق و به‌روز ثبت شود تا امکان ارزیابی روند مراقبت و شناسایی موارد نیازمند مداخله فراهم باشد.
بررسی افراد در تماس با بیمار؛ گامی مهم برای پیشگیری از موارد جدید سل
کارشناس واحد بیماری‌های واگیر با تأکید بر ضرورت بررسی افراد در تماس با بیمار مبتلا به سل گفت: پس از شناسایی بیمار، بررسی تماس‌های خانگی و سایر تماس‌های نزدیک بر اساس نوع بیماری، میزان مواجهه و دستورالعمل کشوری اهمیت دارد. هدف این اقدام، شناسایی افرادی است که ممکن است به بیماری فعال مبتلا شده باشند یا در گروه‌های واجد شرایط بررسی عفونت نهفته سل و دریافت درمان پیشگیرانه قرار گیرند.پایبندی به درمان و آموزش بیمار؛ دو رکن مهم در کنترل سل
آناهیتا دبیری با اشاره به اینکه درمان سل نیازمند مصرف منظم داروها و تکمیل دوره تجویزشده است، بیان کرد: قطع خودسرانه دارو، مصرف نامنظم یا پیگیری‌نکردن مراجعات می‌تواند روند درمان را مختل کند و خطر شکست درمان یا بروز مقاومت دارویی را افزایش دهد. بنابراین آموزش بیمار و خانواده، شناسایی موانع ادامه درمان، پیگیری مراجعات و هماهنگی مستمر میان بیمار، مرکز بهداشتی و واحد درمانی از اهمیت زیادی برخوردار است.وی در ادامه بر ضرورت آموزش اصول بهداشت تنفسی، رعایت توصیه‌های مرتبط با کنترل انتقال عفونت، تهویه مناسب فضاهای بسته و مراجعه به‌موقع افراد دارای علائم مشکوک تأکید کرد و افزود: آموزش‌ها باید روشن، کاربردی و متناسب با شرایط بیمار و خانواده ارائه شوند. همچنین حفظ حریم خصوصی بیمار و برخورد بدون قضاوت، به افزایش اعتماد و مشارکت افراد در روند مراقبت کمک می‌کند.
ثبت دقیق اطلاعات و پایش مستمر؛ زیربنای برنامه‌ریزی مؤثر
کارشناس واحد بیماری‌های واگیر در پایان خاطرنشان کرد: ارزیابی عملکرد برنامه کنترل سل تنها به شمار موارد شناسایی‌شده محدود نمی‌شود؛ بلکه شاخص‌هایی مانند به‌موقع‌بودن ارجاع و تشخیص، ثبت و گزارش‌دهی صحیح، بررسی افراد در تماس، پیگیری بیماران، تکمیل درمان و ثبت وضعیت نهایی آنان نیز اهمیت دارد. پایش مستمر این شاخص‌ها به شناسایی نقاط ضعف، رفع موانع اجرایی و بهبود کیفیت خدمات کمک می‌کند.وی افزود: کنترل سل نیازمند همکاری همه سطوح نظام سلامت، مشارکت آگاهانه مردم و استمرار خدمات مراقبتی است. هرچه شناسایی موارد مشکوک سریع‌تر، روند تشخیص دقیق‌تر و پیگیری درمان منظم‌تر انجام شود، امکان کاهش عوارض بیماری و محدودکردن زنجیره انتقال در جامعه افزایش می‌یابد.
  • گروه خبری : گروه های محتوا,اخبار مرکز
  • کد خبر : 380150
کپی لینک کوتاه:
کلمات کلیدی
سمانه پرچمی
خبرنگار:

سمانه پرچمی

نظرات

0 نظر برای این مطلب وجود دارد

نظر دهید

Template settings